DSLV ostrzega przed negatywnymi skutkami ustawy o zgodności z taryfami federalnymi na konkurencyjność małych i średnich przedsiębiorstw logistycznych.
Ustawą o zgodności z taryfami federalnymi rząd federalny chce wprowadzić obowiązek stosowania warunków pracy określonych w układach zbiorowych przy zamówieniach publicznych. Projekt przedstawiony przez Federalne Ministerstwo Pracy i Spraw Socjalnych oraz Federalne Ministerstwo Gospodarki i Energii zawiera kompleksowe przepisy dotyczące zgodności z taryfami od progu 50.000 euro bez podatku VAT.
Zgodność z taryfami jako warunek wykonania
Centralnym elementem ustawy jest zobowiązanie wykonawców do zapewnienia warunków pracy określonych w układach zbiorowych podczas realizacji zamówienia publicznego. Obejmuje to wynagrodzenie, płatny minimalny urlop roczny oraz – w przypadku umów trwających ponad dwa miesiące – maksymalne godziny pracy, przerwy i odpoczynku. Warunki te mają być określone w odpowiednim rozporządzeniu.
Deutscher Gewerkschaftsbund (DGB) zasadniczo popiera projekt ustawy.
„Dzięki temu rząd federalny robi duży krok w kierunku zabezpieczenia wynagrodzeń i warunków pracy określonych w układach zbiorowych przy zamówieniach publicznych – co wyraźnie popieramy”, oświadczył członek zarządu DGB Stefan Körzell.
Z perspektywy DGB ustawa jest dźwignią dla większego przestrzegania układów zbiorowych i uczciwej konkurencji.
Zużycie DMLV Bundesverband Spedition und Logistik ocenia projekt zupełnie inaczej. Stowarzyszenie krytykuje,
że planowane przepisy głęboko ingerują w przedsiębiorcze pole manewru. Dyrektor generalny DMLV Frank Huster ostrzega:
„Państwo nie powinno robić z przestrzegania układów zbiorowych biletu wstępu do zamówień publicznych.”
Stowarzyszenie wskazuje, że wiele firm spedycyjnych i logistycznych korzysta z wewnętrznych układów zbiorowych lub indywidualnych, ponadstandardowych modeli wynagrodzenia, które przez ustawę byłyby faktycznie zdewaluowane.
Uwzględnienie podwykonawców i odpowiedzialność
Oprócz głównego wykonawcy również podwykonawcy i tymczasowe agencje pracy, które ci angażują, będą objęte obowiązkiem. Wykonawca będzie odpowiadać za naruszenia w łańcuchu dostaw jako odpowiadający poręczyciel – jednakże odpowiedzialność ta nie obowiązuje, jeśli istnieje odpowiedni certyfikat prekwalifikacyjny.
DSLV uważa tę odpowiedzialność podwykonawców za szczególnie problematyczną. Przez odpowiedzialność obarczane jest ryzyko ekonomiczne usługodawców, a użycie wyspecjalizowanych podwykonawców w podzielonej pracy logistycznej jest znacznie utrudnione.
Huster widzi w tym „gwarancję zgodności z taryfami w całym łańcuchu dostaw”, która szczególnie przeciąża środowisko średnich przedsiębiorstw.
Z kolei DGB uważa rozszerzenie na podwykonawców za niezbędne do skutecznego zabezpieczenia standardów taryfowych. Proponowana możliwość poświadczania podwykonawców za pomocą certyfikatów może jednocześnie przyczynić się do ograniczenia biurokracji – o ile jest właściwie zaprojektowana.
Punkt kontroli i struktura kontrolna
Ustawa przewiduje utworzenie punktu kontroli zgodności z taryfami federalnymi przy Niemieckim
Ubezpieczeniu Emerytalnym Knappschaft-Bahn-See. Punkt ten będzie na zasadzie wskazań sprawdzać, czy wykonawcy i ich podwykonawcy przestrzegają wymagań taryfowych. W przypadku naruszeń może wydawać akty administracyjne i zgłaszać je do rejestru konkurencji.
Struktura kontrolna, której budowę również odrzuca DSLV. Stowarzyszenie widzi w tym kosztowny aparat kontrolny, który dodatkowo zwiększa obciążenie biurokratyczne dla małych i średnich przedsiębiorstw. Huster krytykuje:
„W przyszłości ich udział w procedurach przetargowych zostanie dodatkowo utrudniony przez nowe bariery biurokratyczne.”
Również DGB opowiada się za „ustawą o małym obciążeniu biurokratycznym”, ale postrzega strukturę kontrolną państwa jako konieczność dla skutecznej realizacji przepisów. Według DGB rozbiór biurokracji nie może iść kosztem wykonalności.
Próg i wyjątki
Ustawa ma obowiązywać dla zamówień o szacunkowej wartości zamówienia od 50.000 euro. Według DGB próg ten jest ustalony zbyt wysoko. Körzell ostrzega, że tym samym „27,5 procent z około 22.000 zamówień przyznawanych corocznie przez państwo” nie zostanie objętych. Wzywa, aby również mniejsze zamówienia były objęte obowiązkiem zgodności z taryfami.
DSLV z kolei nie krytykuje progu, lecz rozszerzenie przepisów na niskoprogowe przetargi. Z perspektywy stowarzyszenia, zgodność z taryfami jako faktyczny warunek uczestnictwa ma negatywne skutki dla średnich przedsiębiorstw nieobjętych taryfą.
Co więcej, projekt zawiera
przepisy przejściowe: dla zamówień zabezpieczających potrzeby sił zbrojnych ustawa nie obowiązuje do końca 2032. DGB ocenia ten wyjątek jako niezrozumiały. Körzell wzywa do jednolitych przepisów:
„Tanie oferty nie powinny już dłużej otrzymywać zamówień publicznych – to również powinno dotyczyć sił zbrojnych.”
Ograniczenie do określonych rodzajów usług
Ustawa ma obowiązywać tylko dla usług świadczonych w kraju. Dodatkowo zakres stosowania ogranicza się do określonych rodzajów zamówień. Zwłaszcza czyste usługi dostaw nie są według DGB w pełni objęte. Körzell widzi w tym „znaczące ograniczenie”, które nadmiernie ogranicza zakres stosowania ustawy.
Krytyka procesu legislacyjnego
Na zakończenie DSLV wyraża formalne zastrzeżenia do procesu legislacyjnego. Stowarzyszenia miały tylko trzy dni robocze na złożenie uwag – i to w środku przerwy letniej. Według Hustera „budzi to wątpliwości, jak poważnie traktowane są skutki dla zainteresowanych branż.”
Planowana ustawa o zgodności z taryfami federalnymi spotyka się z oporem w branży logistycznej, podczas gdy związki zawodowe widzą ją jako konieczne działanie wzmocnienia zgodności z taryfami. Punktami spornymi są w szczególności uwzględnienie podwykonawców, odpowiedzialność podwykonawców, wysokość progu oraz zasięg zakresu stosowania. Ustawa ma wejść w życie najwcześniej 1 stycznia 2026 i dotyczyć wszystkich nowo wszczynanych procedur przetargowych państwa.
